Preparing for the Families in Global Transition Conference 2016

At the moment I am preparing for the FIGT conference which will take place in March. It's the first time ever that this conference will take place in the Netherlands. It's the first time it will take place in Europe. It's the first time I will attend the conference and it's the first time I will be presenting at the conference. Very exciting! By the way the conference schedule is available and the presenter biographies. As you can see there are more than 50 presenters, I expect that they will represent all the corners of the world.

While preparing for my session I was searching the internet for new information on third culture kids. I found a nice short video made by teenager Alison. She's a third culture kid herself, she explains what it means, has done some research and she gives advice. It's worth watching.

She conducted a survey and it revealed that the TCKs find leaving friends and changing school the most difficult. It took them a couple a months to adjust to the new surrounding. She encourages TCKs to meet new people and learn the new language. Her last advice is: Stay open-minded and resilient and moving can enhance your life.

By the way I hope you are attending the Families in Global Transition Conference in Amsterdam too. Please let me know if you're coming so we can meet up. 

Related posts: 
My 10 advantages of growing up abroad
Interview with graphic design student Jessica Wen on her third culture kid book project
Interesting interview with researcher and adult third culture kid Rachel Cason 

Meet Sammy the snail, a third culture kid!

Here are some of Sammy's tips if you are moving overseas:

1.  Keep family traditions alive (like celebrating Sinterklaas?)
2. Bring soms familiar items from your home and put them in your new home.
3. Create a special album or a box with memories and add new things as you go along. Then when you look at it you can remember all the great times.
4. Stay in touch with old friends. Email is a good idea or you can also send a parcel.

Sammy hopes you have a great move! 

Do you want to know more about Sammy? In an earlier post called Global Nomads on the move part 2 I wrote about Helen Maffini's book called Sammy's Next Move. Helen was a third culture kid and she has lived and worked in 11 countries. Helen is a Canadian/British educational consultant who is currently living in Australia. 

Want to read more?

Global Nomads on the move it includes the short film MOVE, worth watching.
Libby Stephens explains what third culture kids are.
Children of the World: where are your roots?
Aga Magdolen's film "Les Passagers"
New book "Emotional Resilience and the expat child"by Julia Simens 

Do you have tips when moving with children? If you were a third culture kid, do you have memories of your moves? Any advice?

Ontdekken dat je een "Third Culture Kid" bent.

Tegenwoordig zijn er steeds meer kinderen die opgroeien in andere culturen. Op mijn werk is er pas een collega vertrokken naar Australië met 3 kinderen. Een vriendin uit mijn studie tijd woont en werkt in Mexico met haar man en 3 kinderen. Andere bekenden zijn dit jaar vertrokken naar Peru met 4 kinderen. Het reizen gaat steeds makkelijker en door de mogelijkheden van internet lijken de internationale grenzen steeds meer te vervagen. Zelf ben ik geboren in Zambia en heb ik als kind in Malawi en Zimbabwe gewoond. Ik heb eerder al een blog geschreven: Waar kom je vandaan? Het gaat over mijn begin tijd hier in Nederland.

Doordat wij steeds meer en makkelijker internationaal verhuizen ben ik van mening dat het aantal kinderen dat buiten zijn of haar eigen paspoort land opgroeit alleen maar zal toenemen. Deze groep kinderen hebben de naam third culture kids gekregen. Ze hebben een deel van hun ontwikkelingsjaren doorgebracht in een andere cultuur (dus meestal in één of meer landen). Ik heb nog geen goede Nederlandse vertaling voor het woord third culture kids gevonden. Ze worden wel eens derde-cultuur-kinderen genoemd maar persoonlijk vind ik dat geen mooie term.

Laatst kwam ik een artikel tegen over de fases die je doormaakt bij het ontdekken dat je een third culture kid bent. Het spraak mij wel aan en ik zal het hier kort toelichten. Ik heb deze fases zelf ook doorgemaakt maar op dat moment had ik het zelf natuurlijk helemaal niet door. Meestal is het moment dat je ontdekt dat je een third culture kid bent ergens in je tienertijd of iets daarna.

1. De fase voordat je iets over third culture kids weet, onwetendheid

Ik heb veel fijne herinneringen aan deze tijd: kamperen in Zimbabwe, vuurtjes stoken tijdens het kamperen, mount Mulanje beklimmen in Malawi, zwemmen in het meer van Malawi, veel verschillende kinderen in mijn klas op de internationale school. Wij moesten wel regelmatig verhuizen en afscheid nemen maar dat deden de andere "expats" om ons heen ook. Het was dus normaal in mijn beleving. "Anders zijn" was ook normaal.
  
2. De ontdekking dat je een third culture kid bent

Dit gebeurde bij mij toen ik het boek "Growing up Among Worlds" van David Pollock en Ruth van Reken aan 't lezen was. Het was zo'n aha moment. Opeens begreep ik mijzelf beter. Opeens lag het niet aan mij, maar hadden de gevoelens die ik had, de eenzaamheid, het onzekerheid ook te maken met mijn verleden. Het had te maken met het opgroeien in andere culturen/landen. Ik kwam er achter dat ik niet de enige was die deze gevoelens had. Er waren meer third culture kids! Het was een gevoel van opluchting.
Ik werd mij ook meer bewust van de nadelen van het opgroeien in het buitenland.

3. Aanpassen aan je nieuwe identiteit

Ik werd mij meer bewust van de voordelen van het opgroeien in andere landen. Zie ook mijn eerder bericht over de 10 voordelen van het opgroeien in het buitenland. Ik ben gaan nadenken over hoe ik mijn culturele gevoeligheid meer zou kunnen gebruiken in mijn toekomst.

4. Het integreren van het "third culture kid" zijn in jezelf en verder gaan.

In deze fase ben je minder bezig met "het anders zijn", met je identiteit als third culture kid en nu begrijp je dat deze term ook niet alles verklaard. Het is de fase van accepteren en verder gaan. Zelf keuzes maken, vrede sluiten met je verleden en je heden. Niet zo naar de verschillen kijken maar naar de overeenkomsten tussen mensen.

Hey it's Johnny C heeft in het Engels over deze 4 fases van ontdekking geschreven.

Kijk hier naar een kort filmpje "Les Passagers" het gaat over third culture kids (TCKs).
Hier legt Libby Stephens in een korte video uit wat third culture kids precies zijn. Zij heeft al meer dan 25 jaar ervaring met het werken met TCKs.

Ik ben erg benieuwd of jullie deze fases herkennen? Hoe was het voor jou? Zou je hier op willen reageren? Heb je advies voor anderen?

Flexibel Leven - met een slaapzak op zak: het leven van een TCK

Dit is deel 2 geschreven door mijn zus, zij is mijn eerste gastblogger. Bedankt! In deel 1 heeft zij geschreven over Flexibiliteit en medeleven van een TCK. Hier komt het vervolg: 

                                                                 *************

Ik weet niet meer of het een uitspraak is van mijzelf of van één van mijn broers maar na weer een verhuizing vroegen wij ons af waar thuis dan eigenlijk was… Het antwoord dat mijn moeder daarop gaf was: “Waar je slaapzak is, dat is thuis”.

Voor veel TCK’s zal dat vaak zo voelen. Het “thuis zijn” is een vluchtig concept. Je bent ergens nog maar net en meteen moet je al naar een nieuwe school, zwem- of muziek les… Je moet zo snel doen alsof je thuis bent terwijl het allemaal nog zo vreemd aanvoelt. In een onbekende omgeving was mijn slaapzak en ons gezin het enige dat een gevoel van geborgenheid bood, het enige dat niet vreemd was. Het gevoel dat je thuis bent is dan niet zo sterk verbonden aan een huis of aan andere materiele spullen, het zit in het geritsel van die slaapzak, de geur en de kleur.

Ik weet nog goed dat ik naar een nieuwe school ging waar je een bruin koffertje moest hebben waar je naam met witte letters op stond. Ik was ongeveer negen jaar en het was belangrijk voor mij dat mijn schooluniform klopte en dat ik dus ook het juiste koffertje had. We waren nog maar net verhuisd maar mijn vader zorgde dat mijn naam in nette, witte letters geschilderd werd en de verf was nog maar net droog voor dag 1 in Grade Four. En toen bleek dat mijn ongewone Nederlandse naam in koeienletters op afstand te lezen was terwijl klasgenoten hele kleine, bescheiden lettertjes hadden. Tja. Zo is elke TCK wel eens de vreemde vogel. En na zo’n dag ben je blij om “thuis” in die bekende en vertrouwde slaapzak te kruipen.

Foto gemaakt door mijn zus

Wat ik nu als ATCK als groot voordeel ervaar is dat ik niet veel nodig heb om een thuis te maken. Bij deze meest recente verhuizing heb ik wel heel wat dozen laten verschepen maar die spullen heb ik niet nodig om mij thuis te voelen op een nieuwe plek. Ik vind het heerlijk om zo flexibel te zijn! Ja natuurlijk zal het best een tijd duren voordat ik echt thuis ben in Gent maar vanaf dag één, dat ik mijn slaapzak uitrolde in een hoek van de nieuwe woonkamer kon ik het thuis noemen. En ook al kruipen er mieren over de keukenvloer en versta ik de buurman niet. Ik ben thuis hier.

Thuis? met dank aan Arvydas Morgue file

Het aanpassingsvermogen dat je met verhuiservaring opbouwt is waardevol. Met wat creativiteit en hetgene wat zich in een nieuwe omgeving aanbiedt kan een gezin vaak in korte tijd een thuis gevoel creëren. Misschien is het de manier waarop je een simpele pasta schotel maakt, een kaarsje aansteekt of de aanwezigheid van de verjaardagskalender aan een spijker aan de muur... Thuis kan je bij je hebben zonder veel mee te hoeven sjouwen.

                                    

                                                                  ************

Ken je het boek Home Keeps Moving al van Heidi Sand-Hart? Het is geschreven door een adult third culture kid (ATCK) en het gaat onder andere over de vele verhuizingen: Home keeps moving....

Een andere vraag die vaak speelt voor kinderen die in het buitenland opgroeien en die vaak verhuizen is: Waar kom ik vandaan? 

Hoe creëer jij een gevoel van "thuis"? Heb je tips?  

Flexibiliteit en medeleven van een TCK

Graslei, centrum Gent, België

Mijn zus is pas verhuisd vanuit Canada naar België. Dat was haar elfde verhuizing – geloof ik. België is het 7^e land dat zij nu thuis gaat noemen. Terwijl zij een tijdje geleden druk bezig was met inpakken las zij op deze blog dat “vaak verhuizen” boven aan de lijst stond van nadelen van de (a)TCK ervaring. Dat zette haar tot nadenken. Het is een voorrecht dat zij mijn eerste gastblogger zal zijn. Welkom en bedankt. Ik hoop in de toekomst vaker gasten hier aan het woord te laten komen. Hier volgt deel 1 van haar bijdrage Verhuizen als voordeel.

                                               ***

Als TCK ben ik mij in meerdere landen thuis gaan voelen. Al de verschillende culturen hebben toegevoegd aan de vorming van mijn persoon, de gewoontes en tradities waar ik mij mee identificeer. Een TCK heeft een flexibele identiteit waarmee je medeleven kan tonen aan hele verschillende mensen en dat zie ik als voordeel.

Blue Jays stadion- Rogers Centre Toronto

In de week vóór mijn meest recente verhuizing ben ik nog naar een honkbal wedstrijd geweest van de Toronto BlueJays. Ze speelde tegen een Amerikaans team en van te voren – traditie getrouw – werd zowel de Canadese als het Amerikaans volkslied gezongen. De tekst werd geprojecteerd op een scherm in het stadion en ik hou van zingen dus ik zong allebei mee. Niet omdat ik mij nou ontzettend verbonden voel met die nationaliteiten maar wel uit respect. Een volkslied heeft een plechtige waarde die ik op veel plaatsen in de wereld in grote en kleine ceremonies heb mogen ervaren. Niet meezingen vind ik altijd een beetje brutaal – en je ziet het zo vaak, vooral bij sport evenementen.

Ik raakte aan de praat met een aantal toeristen waar ik naast zat en tijdens een pauze vroeg iemand waarom ik allebei de volksliederen meezong. Goeie vraag. Toen ik uitlegde dat ik Nederlandse was en geboren in Malawi begreep de desbetreffende dame er nog minder van. Er is geen enkel volkslied dat ik helemaal uit mijn hoofd ken, wel zijn er vijf of zes die ik aardig mee kan zingen!

Ik zing mee omdat ik mij wil verbinden met het moment en de mensen om mij heen. Door mee te zingen hoop ik waardering te uiten voor de plechtigheid, voor het samen zijn. Dat betekent niet dat ik het eens ben met alles waar deze staten voor staan. Ik kan mij voorstellen dat je als Canadees of Amerikaan op deze manier de honkbalspelers bemoedigd. Ik kan mij voorstellen… Het is een manier om mijn inlevingsvermogen die over de jaren door vele verhuizingen gecultiveerd is te uiten.

Schrijver Adriaan van Dis vat het voor mijn gevoel goed samen. Hij heeft het in zijn boek Tikkop (2010) hier niet specifiek over TCKs maar ik voelde mij aangesproken. Jij ook?

“Zwjimelaars waren het, aanstellers die grote complotten vermoedden, maar toch leerde hij van die mensen: ze maakte zijn wereld groter, verpletterde hokjes in zijn kop. Je kon in twee, drie landen leven, ook als je niet rijk was, en in meerdere culturen. Tussen fluweel en schuurpapier. Het decor bepaalde je rol. Als je niet precies wist wie je was, moest je zo nu en dan een ander kunnen zijn.”

Global nomads on the move part 2

Recently I wrote a post Global Nomads on the Move but I just felt that there was more to say about this topic so today I am writing part 2. It's all about moving internationally with children. Sometimes when I talk to parents about the experience of their kids moving around the globe I get this "knot in my stomach" feeling. The parents talk about the numerous moves as if it is as easy as getting up in the morning. Moving has become an "everyday" thing. For children moving is a major thing. Needless to say that an international move has even more impact.

I am developing an allergy to the superficial and colourful advertizing done by relocation companies and other companies sending expats abroad. You know it is true that having kids does not mean you cannot move overseas but it does mean it makes everything a lot more complicated.

Moving abroad alone means:

• packing x 1
• homesickness x 1
• culture shock x 1
• adjusting x 1
• trouble x 1

Moving abroad with a family of 5 (2 parents and 3 kids) means:

• packing x 5
• homesickness x 5
• culture shock x 5
• adjusting x 5
• trouble x 5

Of course it is an adventure too but the problem is the children do not get to choose whether they want to move. They are at the hard end of the deal. There is a Dutch book called "Ik heb het niet Bedacht" by Marjanne Simons. Translating the title would be something like "It was not my idea". I like that title.

Thanks to Lisa Solonynko Morgue File

Children might be angry about the move. They might rant and rave. They might be sad about it. Moving has a great impact on the life of a child. I have a few suggestions for parents.

Please:

1. Try to take a look at the move from the kid's perspective.
2. Take your child seriously.
3. Listen to what they are saying about the move.
4. Don't ignore their questions. Try to answer them honestly.
5. Don't ignore their emotions. Acknowledge their feelings.
6. Make a memorial box (maybe a shoebox). Together with your child put in small treasures, special objects, photos, things that bring back memories of the old home, of friends and family. Take the box with you.
7. Make time for the children during and after the move. Kids need a little extra attention if possible.

Thanks to Cohdra Morgue file

You can read more tips for moving overseas with kids here. Helen Maffini has written a children's book: Sammy's Next Move, it is all about Sammy the Snail moving to a new country. Reading this book with your child is a good way to prepare them for the move ahead.Would you like to read a book review of this book by Wordgeyser? Jo Parfitt recently interviewed Helen Maffini on the Writer's Abroad Radio show on how Helen produced this book totally online, just in case you are interested.


Moving internationally with children has become easier, do think of the kids before, during and after the move. What are your ideas on moving internationally with children?

Global nomads on the move

Recently 3 guys traveled to 11 countries in 44 days on 18 flights covering over 38 thousand miles (about 62 000 kilometers) to create 3 short films, ‘Move’, ‘Eat’, ‘Learn’. Thanks Rick Mereki, Tim White, and Andrew Lees for the great short films you made. I will write a post on each word because the words describe the lives of third culture kids (TCKs) or global nomads very well. So today it's all about moving.

I looked up the definition of the word "move" in the free online dictionary. Here follow a few of the definitions: "To go from one residence or location to another; relocate. To cause to go from one place to another. To start off; depart."

Idioms:

move in on

1. To make intrusive advances toward; intrude on.

2. To attempt to seize control of: moving in on their territory.

on the move

1. Busily moving about; active: 

2. Going from one place to another: 

3. Making progress; advancing: 

A study in Denmark found that children who had moved house more than three times were more likely to have been suicidal. "Children may feel ignored and have no one to communicate with. A suicide attempt may, to some extent, express the need for more attention from their parents." So parents please keep talking with your kids before, during and after moving. Many third culture kids (TCKs) or global nomads have moved more than three times. Actually I just discovered that I fall into this at risk category.  Before my 20th birthday I had lived in four different countries: Zambia, Malawi, Zimbabwe, and the Netherlands. Two different continents. In Malawi we lived in Blantyre and Lilongwe. In Zimbabwe I lived in Bulawayo, Mutare and then we moved back to Bulawayo again. Normally I don't add the times we moved within a town, that did not really count for me, but it does count! I am kind of losing count now but I think I moved at least 11 times before my 20th birthday. Heidi Sand-Hart, an adult third culture kid (ATCK) wrote a book Home Keeps Moving. Guess what? It's all about moving.

The American Academy of Child and adolescent Psychiatry writes that children who move frequently are more likely to have problems at school. In the article there are also 7 tips for parents to make the move easier for kids. One that is very important for kids moving around the globe (TCKs) is:

Help children keep in touch with friends from the previous neighborhood/country through telephone, skype, letters, e-mail, and personal visits. 

Julia Simens has written about The top 10 ways to cope with any transition. She is the author of the book Emotional Resilience and the expat child. You can read a book review by Wordgeyser here.

Words I associate with moving are:

• change
• chaos
• stress
• uncertainty
• adapting again
• losing friends

Of course there are positive things about moving but today I want to focus a little on the negative side. After writing all this I must admit that I still enjoyed this film. I hope you do too.

 

Third culture kids (TCKs) or ATCKs what are your experiences with moving? What are your thoughts on this topic? Parents of global nomads do you have advice for other families? What are the lessons you have learned? I want you to know that I appreciate your comments.

Want to read more? Read my post Global Nomads on the move part 2

Lees ook: Verhuizen met kinderen

Verhuizen met kinderen

Verhuizen is een ingrijpende gebeurtenis voor een kind. Dat is het al als je in van de ene wijk naar de andere wijk gaat verhuizen in dezelfde stad, laat staan naar een land aan de andere kant van de wereld waar er ook nog een nieuwe taal gesproken wordt.

Helen Maffini is een adult third culture kind (ATCK). Zij heeft in haar tienertijd in Japan gewoond. Inmiddels heeft zij in 11 landen van de wereld gewoond Canada, UK, Frankrijk, Hong Kong, Japan, Singapore, Indonesië, Bahrain, UAE, Italië and Australië (woont ze nu). Ervaringsdeskindige is ze. Zij geeft op haar site adviezen bij een verhuizing naar het buitenland. Zij heeft ook een Engelstalig boekje geschreven Sammy's Next Move. Sammy is een slak die natuurlijk zijn huisje op zijn rug heeft en bij een verhuizing kan Sammy zo alles meenemen. Sammy maakt zich zorgen over het nieuwe land en of hij wel nieuwe vrienden zal maken. Door zo'n soort boekje met kinderen te lezen ben je bezig om je kind voor te bereiden op de verhuizing.

Voor kinderen van 10 jaar en ouder die Nederlands kunnen lezen is er het boek "Ik Heb Het Niet Bedacht" geschreven door Marjanne Simons. Kinderen moeten ook de ruimte krijgen om hun emoties te uiten. Het kan best zijn dat een kind boos is over de verhuizing, meestal is het ook niet hun idee. Praat er met elkaar over en laat het kind er ook even boos over zijn. Tevens is het erg belangrijk om goed afscheid te nemen.

Wees zo snel mogelijk open en eerlijk naar kinderen toe. Kinderen voelen haarfijn aan dat er een "verandering" in de lucht hangt. Geef kinderen duidelijkheid: wanneer gaan jullie verhuizen? Waar gaan jullie naar toe?

Meer lezen over verhuizen met kinderen: hier is een artikel van de Wereldomroep. Er is ook een boek Verhuizen met Kinderen geschreven door Christel Westgeest.

Hier zijn 10 tips om je snel thuis te voelen in het nieuwe land, ook erg belangrijk voor het hele gezin. Wat zijn jullie ervaringen met verhuizen?

Lees ook: tips voor als je terug naar Nederland verhuist.
Ik heb ook eerder geschreven over de terugkeer naar Nederland.

'Ik Heb Het Niet Bedacht' kinderboek van Marjanne Simons

Het boek 'Ik heb het niet bedacht...' van Marjanne Simons is geschreven voor kinderen die met hun ouders verhuizen naar een ander land. Het is geschreven voor kinderen vanaf 10 jaar. Het boek is in 2009 uitgegeven door Van Dorp Educatief en is ook in digitale vorm beschikbaar. Het boek bleek hier te leen in bij mijn lokale bibliotheek hier in Nederland.

De schrijfster Marjanne Simons (ATCK) woonde jarenlang in het buitenland, eerst als kind, later gaf ze voorlichting aan ouders die met hun kinderen verhuizen naar een ander land. Zij is medeauteur van boeken als 'Opgroeien in het buitenland' en 'Terug naar Nederland'.

In het boek staan de verhalen van 6 kinderen die in verschillende landen wonen. David moet naar Griekenland verhuizen maar hij heeft er helemaal geen zin in. Eline is net nieuw begonnen op een internationale school in China. Mariska woont in een internaat en haar ouders wonen in Malawi. Frank woont in Nicaragua en krijgt bezoek uit Nederland. Karel woont in Portugal. Het verhaal van Karen speelt zich af in Nederland, zij is net verhuisd vanuit Kenia en alles is nieuw en onbekend voor haar in Nederland.

Het leuke van het boek is dat er allerlei verschillende onderwerpen in de verhalen naar voren komen: de nieuwe start op een internationale school als je de taal niet kent, bezoek uit Nederland ontvangen, de terugkeer naar Nederland, het missen van vrienden, per email contact houden, het leren van een nieuwe taal en nog veel meer.

Ik heb zelf mij lagere school in Malawi gedaan. Gelukkig kon ik naar een internationale school en zat ik niet op een internaat zoals Mariska. Het leuke is dat het verhaaltje wel herkenbaar is. Wij gingen ook vaak naar het meer van Malawi op vakantie. Ik ben ook in Likoma, Zomba plateau en Monkey Bay geweest. Fanta dronken wij ook!

Het boek is een goede voorbereiding voor kinderen die gaan vertrekken naar het buitenland. Ook is het een leuk kadootje voor kinderen die al in het buitenland wonen. Voor kinderen is her erg goed om te ontdekken dat ze niet de enige zijn in de situatie waarin zij zitten. Natuurlijk komt het thema 'ik heb het niet bedacht' aan de orde, iets wat ook vaak speelt als kinderen verhuizen binnen de grenzen van een land.

Hier zijn meer boekentips van mij. Lees ook mijn blog bericht over verhuizen met kinderen.

Lees ook Global nomads on the Move and Global Nomads on the Move Part 2.

Wie heeft er meer tips om kinderen te helpen met een verhuizing naar het buitenland? Ik hoor het graag.

10 Nadelen van het opgroeien in het buitenland

Een buurvrouw zag mijn berichtje over de voordelen van het opgroeien in het buitenland maar ze zei zet je de nadelen er ook bij, nou bij deze dan:

1. Vaak verhuizen
2. Vaak afscheid nemen
3. Ver weg wonen van opa en oma en verdere familie
4. Soms niet weten waar "thuis" is
5. Rusteloos zijn
6. Vaak iets nieuws willen, verandering willen
7. Soms moeite met relaties
8. Nederlandse liedjes/ TV programma's enz. niet zo goed kennen
9. Niet goed weten wanneer je "u" en "je" moet gebruiken. Ik het Engels heb je alleen het woord you.
10. Geografie van Nederland niet goed kennen, niet goed weten waar een plek als "Best" bv ligt.

Ik kwam een Engelstalig filmpje tegen waar zo wel de voordelen als nadelen aanbod komen: